-
Wolność badana w eksperymentach psychologicznych.
Dziś w poczuciu wolnego wyboru celu postanowiłam wykopać rośliny cebulowe kwitnące wiosną, których liście już uschły. Chcę jeszcze przed wieczorem przywiązać szybko rosnące pnącza do podpór. Takie wiązanie niewątpliwie ograniczy ich wolność nieokiełznanego…
-
Wolność akademicka.
Niektóre części ogrodu są bardziej niż inne kamieniste, lub zarośnięte skłębionymi łodygami, odroślami i pnączami. Wydaje się, że kiełkującym roślinom brakuje wolnej przestrzeni. Inne dostosowują swój kształt do narzuconego cudzego wzoru, okupując to…
-
Tolerancja – koszty wprowadzenia.
Jeśli uznam społeczeństwo za nieprzewidziany wynik negocjacji wszystkich ze wszystkimi, negocjacji, które toczą się od wieków, a kolejni ich uczestnicy znów interpretują na swoją korzyść ustalenia poprzedników, zacznę szukać w tej zmiennej społecznej…
-
Tolerancja a przyjaciele.
Opustoszała i zasnuta wieczorną mgłą aleja sprawia, że rozglądam się za żywą duszą. Ta moja ludzka stadność sprawia, że cieszy mnie bycie wśród innych, przyjemne rozmowy, w których wszyscy się ze sobą zgadzamy.…
-
Tolerancja a skuteczność.
W chłodniejszej części ogrodu obserwuję Johna Stuarta Milla, który zatrzymuje się nad zwodniczo spokojną taflą stawu. — Czy można tolerować dowolną czynność, nawet przestępczą, jeżeli tylko wartość jej skutków przyniesie wystarczająco wielostronnie pojęty…
-
Tolerancja. W mrocznej części ogrodu.
Gdybym znała prawdę z całkowitą pewnością, czy byłaby mi jeszcze potrzebna tolerancja? Dyktatorzy przedstawiający swoje ostateczne prawdy nie mieli wątpliwości i nie tolerowali w swoich włościach tolerancji. Wieść o tym roznosiły nieprzerwane strumienie…
-
Tolerancja. W ogrodzie.
Jeśli tolerancja byłaby ciągłym, sumiennym podejmowaniem się kolejnych czynów, podobnym do zabiegań pielęgniarki, chcącej opatrzeć każdą ranę, każde zło, to chwila, kiedy tak bezczynnie patrzę na róże w ogrodzie, świadczyłaby o mojej nietolerancji.…
-
Tolerancja. Sen o Spinozie.
Gdyby przypadkiem zdarzyło mi się w sennym marzeniu spotkać Spinozę, tworzącego we własnym ogrodzie wyobraźni wizje wolnej Republiki, w której każdy ma prawo myśleć i mówić swobodnie bez ograniczeń, zakazów religijnych czy moralnych,…
