Drażnienie Finota

Jan Jakub Finkelhaus nerwowo poprawia swoją szkarłatnoczerwoną wstążkę z rozetką patrząc na obraz wznoszącego toast starszego człowieka.

– Nie podoba ci się ten obraz? To „Pijak”; polski malarz Jan Gotard namalował go około 1928 roku – zagaduję go.

– Nie! – ucina wręczając mi swoją broszurę potępiające produkcję i sprzedaż alkoholu i  uzależnienie – on jest chory!

– Jeśli zdrowie psychiczne to stan dobrego samopoczucia i posiadanie tego, co nazywam zasobami indywidualnymi, to on nie musi być chory…

– Jakie zasoby? – Jean Finot obrzuca mnie podejrzliwym spojrzeniem

 – No; poczucie własnej wartości, optymizm… chociażby, że na jutro też starczy, poczucie wpływu na własne życie; w końcu pije, kiedy tylko chce…, umiejętności nawiązywania i utrzymywania satysfakcjonujących relacji interpersonalnych z kolesiami… oraz umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, czyli odporność na czyjeś wymówki… I bardziej złożone: poczucie koherencji.

– To żartobliwe rozumienie zdrowia psychicznego! Łacińskie słowo cohaerentia znaczy spójność, łączność, więc pewnie mówisz o wewnętrznej spójności, braku sprzeczności, zgodzie na połączenie uczuć, działań i planów w taką hedonistyczną całość?

– Tak! – śmieję się – Psycholog Aaron Antonovsky mówił też co prawda o poczuciu sensowności, czyli przekonaniu, że wyzwania życiowe są warte zaangażowania, wysiłku i stawienia im czoła, co nadaje życiu głębszy sens. Mówił o wiarze, że nasze życie ma cel, ale przecież każdy sam ustala swoje cele na przykład, ile i czego chcemy spróbować… Jeśli wybierasz, że wyzwaniem życiowym jest zapewnienie sobie spokojnej konsumpcji to i świat dookoła staje się zrozumiały, uporządkowany, przewidywalny i logiczny według tego klucza. I jeszcze w tej teorii jest mowa o poczuciu zaradności, sterowalności: a skąd wiesz, czy ten pijak nie jest pewny swojego zasobnego konta? Może być pewny, że ma odpowiednie zasoby własne lub dostępne cudze, aby sprostać stawianym wyzwaniom i wymaganiom.

– Sądzę więc, że w twojej definicji czegoś brakuje…