Mrok Heideggera. Część 3 

– Nasze narodziny nie są czymś przeszłym w znaczeniu czegoś już nieobecnego, a śmierć nie jest czymś jeszcze nieobecnym.

– Narodziny trwają w nas? – zastanawiam się, czy psycholodzy nie mówiliby o tkwiącej głęboko  w naszej pamięci traumie narodzin.

– To co narodzone istnieje również w znaczeniu bycia ku początkowi – tłumaczy Heidegger – istniejemy też wciąż w sensie bycia ku śmierci. Umieranie opiera się na trosce. A człowiek  zanurzony w „świecie” zatroskania, przejmuje publiczną wykładnię śmierci.

– To wtedy, gdy żyje w stanie zapominania o sobie?

– Tak; inni mówią o czasie , momencie umierania i myślimy o sobie: to mnie jeszcze nie dotyczy, mogę uciekać przed tym.

– Nie uważasz tego za odpowiednią postawę bycia ku śmierci – prowokuję filozofa

– Nie powinno się ciągle uciekać  przed śmiercią, zakrywać jej istnienia przed naszą uwagą, ale też nie warto specjalnie jej oczekiwać. To, co nam pozostaje to dobrowolne się jej poddanie. Powinno się tak odnosić do śmierci, by odsłaniała się ona w tym byciu i dla niego jako możliwość. Bycie ku możliwości śmierci to wybieganie w jej możliwość. Śmierć jako wyróżniona możliwość bycia nie daje jednak niczego do urzeczywistnienia» i niczego, czym ono samo jako rzeczywiste mogłoby być.

– Dla ciebie śmierć to możliwość niemożliwości wszelkiego odnoszenia się do wszelkiego egzystowania?

– Tak. Wybieganie w śmierć odsłania to, że nie ma ona żadnej miary i nie daje jakiejkolwiek podstawy do skupiania się na czymkolwiek. Oznacza bezmierną niemożliwość egzystencji. I jest zarazem wybieganiem w możność samego istnienia, ponieważ uwalania ono je od zatraty w publicznej kulturze. Tym wybieganiem byt otwiera się samemu sobie, przechodząc w tryb egzystencji właściwej. To właśnie śmierć indywidualizuje istnienie człowieka. To także ona podważa skończone rozumienie egzystencji, bo tam, gdzie chodzi o tę najbardziej własną możliwość bycia, zawodzi wszelkie bycie przy tym, o co się troskamy oraz wszelkie współbycie z innymi.